Showing posts with label Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge. Show all posts
Showing posts with label Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge. Show all posts

24.6.14

Deireadh ré!



Gaelport.com
Meas an dá Rialtas ar obair Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge agus Gaelport. 

Comhartha aitheantas ar an maitheas a bhí á dhéanamh acu ina luí i scipe bruscair taobh amuigh den oifig i Sr Chill Dara inné.

Bíodh sé mar leac uaighe ar tuama na gluaiseachtaí, mar Chomhluadar, atá daortha chun bháis ag Foras Na Gaeilge.

Bíodh muid buíoch as an obair chrua thár na mblianta atá déanta ag foireann Chomhdháil Náisiunta na Gaeilge agus fóirne na heagraíochtaí eile le 70+ bliain anuas!


Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge 
1943 -2014

Is ceann de sraith cinntí gan dealraimh iad seo:  Beo, Comhluadar, Iontaobhas Ultach, Pobal agus eile mar aon le neart foilseacháin!

• Alt i mBéarla faoi dhúnadh na Chomhdhála  anseo - Tragedy in Kildare Street!

Share/Save/Bookmark

6.4.14

Cath bainte ach ina chogadh dearg fós?

"Tá ardmholadh ag dul do gach duine a sheas le hOifig an Choimisinéara Teanga a choinneáil neamhspleách le dhá bhliain anuas.” Uachtarán Chonradh na Gaeilge, Cóilín Ó Cearbhaill

Seo mar a labhair Seán Ó Cuirreáin ós comhair Choiste Oireachtas i mí Eanáir 2014: "Rinneadh cinneadh m’Oifig a chónascadh le hOifig an Ombudsman i ngan fhios dom féin agus don Ombudsman ag an am, ach arís agus níos mó ná dhá bhliain imithe, níl aon mhionsonraí ar fáil go poiblí faoina bhfuil molta ná faoin bhealach a cheaptar a n-oibreodh sé. Fógraíodh le linn na seachtaine seo caite go mbeadh an cónascadh sin déanta roimh Mheán Fómhair na bliana seo."

"i gcomhréir leis an ngealltanas atá sonraithe i gClár an Rialtais!" Foilsíodh é i rith na seachtaine. Tá neart léitheoireacht ann ach i measc na rudaí atá luaite tá seo faoin bpleáin chomhnasctha.
Conamara 23 Feabhra 2014 - Slán le Seán
Rinne an Roinn Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta athbhreithniú ar Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003,

"Tar éis an chónascadh a bhí beartaithe idir Oifig an Choimisinéara Teanga agus Oifig an
Ombudsman a bhreithniú tuilleadh, agus ag tógáil san áireamh torthaí an phróisis
chomhairliúcháin phoiblí a léirigh tacaíocht láidir d’Oifig an Choimisinéara Teanga a choinneáil
mar eintiteas iomlán neamhspleách, tá cinneadh déanta ag an Rialtas gan dul ar aghaidh leis an
gcónascadh beartaithe." (3.8)

Mar a dúirt ráiteas ó Chonradh na Gaeilge: "Éisteann an Rialtas leis an bPobal ar deireadh, ach go leor fós le déanamh leis an Acht Teanga a láidriú!" Agus cé go gcuireann Comhdháil Náisiúnta fáilte roimh an cinneadh áirithe seo deireann a Stiúrthóir, Kevin de Barra, “Tar éis an stró agus an t-anró a chur an pobal orthu féin chun páirt ghníomhach a ghlacadh sa phróiseas comhairliúcháin, is údar mór díomá nár éisteadh lena moltaí”.

Chuireann iGaeilge ceist, "An feidir a rá gur bua é?" Agus ar ndóigh an ceart aige! Níl aon athrú ar chursaí ach amháin go bhfuil Oifig an Choimisinéara Teanga, olc, maith nó dona, mar a bhí sé sula ndearnadh an cinne aisteach dhá bhliain ó shin. Tá dhá bhliain caite amú ag gluaiseacht na Gaeilge ag troid ar seo agus ar rudaí eile. Ba chuid den chúis gur chaileamar fear ionrach mar Coimisinéir Teanga.

Mar sin féin is fiú áthas áirithe a bheith orainn go bhfuil bua de short éigin bainte amach. is féidir linn bheith leis an gCoimisinéir Nua agus gan imní a bheith ann faoin a neamhspleachas a thuille! Mar a dúirt Rónán Ó Domhnaill féin,  "cinneadh ciallmhar praiticiúil a bhí ann deireadh a chur leis an gcónascadh a bhí beartaithe." Lean sé ina ráiteas ag rá “Cuirim fáilte roimh fhógra an lae inniu. Cosnaíonn cinneadh an Rialtais neamhspleáchas Oifig an Choimisinéara Teanga agus tá deireadh anois le haon éiginnteacht faoin stádas a bheidh ag an Oifig amach anseo.”

Mar sinn féin tá an chéim is deireanaí maidir le leasú ar Acht na dTeangacha Oifigiúla, is é sin foilsiú cheannteidil an Bhille, nótáilte ag an gCoimisinéir Teanga freisin. Tá an deis ann agus an Bille seo á thabhairt os comhair Thithe an Oireachtais go dtabharfaí aird ar an tráchtaireacht a d’eisigh Oifig an Choimisinéara Teanga ar fheidhmiú an Achta agus go gcuirfí san áireamh na moltaí a bhí sa tuarascáil sin.

“Tá deis sa Bhille nua cearta teanga do lucht labhartha na Gaeilge sa Ghaeltacht agus taobh amuigh den Ghaeltacht a threisiú. Creidim gurb é an bealach is fearr chun é sin a dhéanamh ná na moltaí atá curtha chun cinn ag Oifig an Choimisinéara Teanga, bunaithe ar a taithí le 10 mbliana anuas, a chur i bhfeidhm."

Tá an Coimisinéir Teanga ag súil leis an deis dul i mbun cainte leis an Roinn Ealaíon, Oidhreachta & Gaeltachta maidir leis na leasuithe atá molta.

Cinnte is bua atá ann ach níl an reabhlóid bainte amach go fóill!





Share/Save/Bookmark

17.7.13

Todhcaí na Gaeilge á bplé

Plé agus amchlár nochtaithe tár éis cinneadh an CATT.

Tionóladh cruinniú idir ionadaithe Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge, Conradh na Gaeilge agus Foras na Gaeilge ar an Luain, (15/7/2013) i mBaile Átha Cliath.

I láthair an chruinnithe thar ceann Fhoras na Gaeilge bhí Seán Ó Coinn, Éamonn Ó hArgáin, Gearóid Trimble, Seosamh Ó Coinne.
I láthair an chruinnithe thar ceann Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge, bhí Kevin De Barra agus Ferdia Ó Mongáin.
I láthair an chruinnithe thar ceann Chonradh na Gaeilge bhí Donnchadh Ó hAodha agus Julian de Spáinn.

Cuireadh tús leis an gcruinniú le huasdátú ar staid reatha an mhúnla nua maoinithe. Cuireadh in iúl gur fhógair An Chomhaire Aireachta Thuaidh Theas (CATT) (Béarla) múnla nua maoinithe ar an gCéadaoin 10 Iúil 2013, agus go bhfuil beartaithe anois, bunaithe ar mhúnla nua maoinithe curtha chun cinn ag Foras na Gaeilge le bliain anuas, go mbeidh na tosaíochtaí straitéiseacha a leanas á seachadadh ag 6 eagras ceannais a bheidh ag feidhmiú ar bhonn uile-oileáin

  • 1. Gaeloideachas/Tumoideachas agus Réamhscolaíocht Lán-Ghaeilge
  • 2. Oideachas in earnáil an Bhéarla, agus d’aosaigh agus deiseanna úsáide do dhaltaí scoile
  • 3. Forbairt Phobail agus Eacnamaíóchta
  • 4. Deiseanna a thacaíonn le hÚsáid na Gaeilge agus le bunú Gréásan
  • 5. Ardú Feasachta, Cosaint Teanga agus Ionadaíócht
  • 6. Forbairt Deiseanna Úsáidte Gaeilge agus Gréasáin do Dhaoine Óga

Mar aon leis na réimsí luaite a chuirfear chun cinn faoin bpróiseas nua, bunófar córas nua maoinithe do raidió pobail ó Thuaidh agus ó Dheas trí scéim raidió pobail a fhorbairt. Leanfar freisin le maoiniú a chur ar fáil do sholáthar áiseanna tríd an Áisaonad Lán-Ghaeilge atá lonnaithe i gColáiste Ollscoile Naomh Muire, Béal Feirste.

• Is fiú léamh é:  Samhail gan clann le Gaeilge (An Tuairisceoir, 17/7/2013)

Cuireadh in iúl gurb é cuspóir an chruinnithe deis a thabhairt d’eagraíochtaí a gceisteanna a ardú, agus na ceisteanna sin a fhreagairt dá bhféadfaí.


Le linn an chruinnithe tugadh na sonraí seo le fios:
• Beidh an sé (6) cheann eagrais páirteach mar bhaill san Fhóram Comhpháirtíochta, mar aon le comhairleoir sa Phleanáil Teanga. Beidh ionadaí ó Ardbhainistíocht Fhoras na Gaeilge mar Chathaoirleach ar an bhFóram seo. Beidh an Cathaoirleach ar an bhFóram Forbartha Teanga ina b(h)all den Fhóram Comhpháirtíochta. Ceapfar éascaitheoir sa Phleanáil Straitéiseach ar an bhFóram seo chun tacaíocht a sholáthar ag tús na tréimhse úire. Déanfaidh An Fóram Comhpháirtíochta comhordú ar obair na hearnála.

• Bunófar Fóram Forbartha Teanga chun deis a thabhairt don phobal aischothú a thabhairt do na heagraíochtaí ar obair na n-eagraíochtaí agus ar obair na Gaeilge trí chéile. Cuireadh in iúl go mbeidh “méid áirithe neamhspleáchais” ag an bhFóram Forbartha Teanga. Ceapfaidh Foras na Gaeilge cathaoirleach neamhspleách ar an bhFóram, nach fostaí é/í de chuid an Fhorais. Beidh Cathaoirleach an Fhóraim Forbartha Teanga mar bhall den Fhóram Chomhpháirtíochta. Níl sé cinnte go fóill an cathaoirligh dheonacha ó choistí pobail, nó fostaithe de chuid na ngrúpaí sin a bheidh ina mbaill den Fhóram Forbartha Teanga.

• Beidh Foras na Gaeilge ag súil go mbeidh na heagrais cheannais in ann na réimsí a bhfuil siad bainteach leo a thabhairt chun cinn agus go bhforbrófaí saineolas sa réimse.

• Cuirfear maoiniú ar fáil do na ceann eagrais ar bhonn fadtréimhseach idir 3-5 bliain, bunaithe ar iarratais.

• Beidh gach eagraíocht ceannais ag obair ar bhonn uile-oileáin.

• Ní bheidh cead ag na ceann eagrais aon chuid den deontas a thairmligean ar aon eagraíocht eile. Beidh gach fostaí faoi gach réimse ina f(h)ostaí bailí den ceann eagrais.

• Beidh socraithe le déanamh ag eagrais chun a chinntiú gur féidir leo na seirbhísí uile faoin réimse a sholáthar.

• Beidh údarás ag na ceann eagrais as a ngnó féin agus is iad a bheidh mar fhostóir ar a gcuid fostaithe.

• Pléadh ceisteanna iomarcaíochta agus tuairiscíodh go raibh comhairle dlí lorgtha ag Foras na Gaeilge ar an dá thaobh den teorann agus soiléiríodh nach bhfuil aon dliteanas ar Fhoras na Gaeilge i ndáil le híocaíochtaí iomarcaíochta na n-eagras.

• Tagraíodh don agallamh raidió le Príomhfheidhmeannach an Fhorais inar luadh go raibh 18 bpost le cailleadh ón earnáil. Cuireadh in iúl go bhfuil breis agus 80 post maoinithe ag Foras na Gaeilge sna heagrais bhunmhaoinithe, agus nach bhfuil sé oibrithe amach go fóill cé mhéad post atá le cailleadh.

• Cuireadh in iúl gur isteach agus amach le €6M a bheith ar fáil go bliantúil mar mhaoiniú do na ceann eagrais.

Leagadh amach an amlíne a leanas i dtaobh an mhúnla nua maoinithe.



Dáta
(Sealadach)

Gníomh
Deireadh Mí Lúnasa/
Tús Mhí Mheán Fómhair

Eiseofar fógra poiblí ag lorg léirithe spéise i leith na 6 tosaíocht straitéiseacha.
Mí Dheireadh Fómhair
Cuirfear liosta le chéile de na heagrais a léirigh spéis, agus a chomhlíon na critéir a foilsíodh do na tosaíochtaí straitéiseacha. Iarrfar ar na heagrais seo aighneacht chuimsitheach a chur ar fáil d’Fhoras na Gaeilge maidir lena ról mar cheann eagrais.
Deireadh Fómhair
Ceapfar comhairleoir sa bhainistíocht um athruithe agus beidh seirbhísí an chomhairleora seo ar fáil do na heagrais uile
Mí na Samhna
Déanfaidh Foras na Gaeilge measúnú ar na haighneachtaí
Deireadh Mhí na Samhna/Tús Nollag
Bunaithe ar an aighneacht, tabharfar an deis do Chathaoirligh agus Príomhfheidhmeannaigh na n-eagras freastal ar agallamh
13 Nollaig
2013

Roghnóidh Bord Fhoras na Gaeilge na ceann eagrais.


Deireadh Nollag/Tús Eanáir
Fógrófar cinneadh an Bhoird.
Go luath i
2014

Bunófar an Fóram Comhpháirtíochta agus An Fóram Forbartha Teanga agus cuirfear tús le cruinnithe
1 Iúil
2014

Tiocfaidh deireadh le maoiniú na n-eagras nach ceann eagrais iad.
Meán Fómhair 2014
Iarrfar ar na ceann eagrais iarratas maoinithe a chur i dtoll a chéile do thréimhse ar leith, nach lú ná dhá bhliain

Le linn na tréimhse a luaitear thuas beidh gairm ar iarratais mhaoinithe ó na 19 n-eagraíocht don tréimhse 6 mhí, Eanáir – Iúil 2014
Share/Save/Bookmark

16.5.13

"Easpa tuisceana an Aire soiléar!"

Easpa tuisceana Aire na Gaeltachta ar chúrsaí Gaeltachta soiléir

Aire Dinny McGinley
‘Tá an easpa tuisceana atá ag Aire na Gaeltachta ar riachtanais na pobail Ghaeltachta Dinny McGinley léirithe aige san u-chasadh atá déanta aige ar na Limistéír Pleanála Teanga’, dar leis an Seanadóir Trevor Ó Clochartaigh. ‘Tá sé soiléir de bharr an chead atá tugtha ag an Aire d’Údarás na Gaeltachta líon na limistéir teanga a bheidh ag cur an Straitéis Fiche Bliain don Ghaeilge a athrú ó 19 go 26 go raibh an ceart ag Sinn Féin le linn na díospóireachta ar Bhille na Gaeltachta’, dar le Seanadoir Ghaillimh Thiar. (Ar ndóigh tá an poinnte seo déanta ag níos mó ná Sinn Féin le níos mó ná bliain anuas mar shampla nuair a shiúl an Freasúra sa Dáil ina iomláine amach i mí Iúl - "Tacaíocht iomlán don siúl amach!" Iul 2012.)

‘Tharraing muid an ábhar seo anuas leis an Aire le linn na díospóireachta sa Seanad agus sa Dáil anuraidh ag ra nach raibh bun ná barr leis an leagan amach a bhí aige. Is léir anois go n-aontaíonn Údarás na Gaeltachta linn agus gurb shin an fáth a bhfuil a intinn athraithe ag an Aire ina leith seo’.

‘Tá amhras orm go léiríonn seo fadhb níos bunasaí maidir le cur chuige an Aire. Is léir dom ó ráitis atá déanta aige le tamall agus le rudaí a dhéanann Airí Rialtais éagsúla nach dtuigeann siad an ghéarchéim ina bhfuil an teanga sa nGaeltacht, nach bhfuil siad dáiríre faoi cur chun cinn na teanga sa nGaeltacht agus go bhfuil an Straitéis Fiche Bliain i mbaol mar gheall ar cur chuige lochtach an Rialtais’.
Na Limistéir Pleanála Teanga Ghaeltachta (Údarás na Gaeltachta)
Tá ráiteas éisithe ag Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge agus seo a deireann Kevin De Barra, Stiurthóir na Chomdhála, “Tá bliain caite anois ón uair a fógraíodh na ceantair pleanála teanga (26 Aibreán 2012), agus níl scála ama curtha leis an bpróiseas, nó níl spriocanna sonracha leagtha síos go fóill. Tá an obair seo iontach práinneach, agus is gá tabhairt faoi láithreach. Is gá spriocanna soiléire agus amchlár réadúil a aontú ionas go dtuigfidh na páirtithe ar fad a bhfuil le déanamh acu féin chun mórspriocanna na straitéise a bhaint amach.
"Cé gur dúradh anuraidh gur príomheagraíocht cinnireachta ar cheart a bheith ag stiúradh an phróisis i ngach ceantar, is gá breathnú arís air seo, agus féachaint ar phleananna áitiúla laistigh de na mórlimistéir agus iad siúd a thabhairt chun cinn i gcomhar leis an bpobal áitiúil”.

Tá curtha in iúl ag Údarás na Gaeltachta do Gaelport.com go dtuigtear dóibh óna phlé leis an Roinn Ealaíon Oidhreachta agus Gaeltachta go ndéanfar fógra oifigiúil maidir le comhdhéanamh na Limistéar Pleanála Teanga faoi lár an tsamhraidh.
Share/Save/Bookmark

7.2.13

Tóstal na Gaeilge leis an Ghaeltacht 1 2013 a phlé!

Tóstal na Gaeilge 2013 le haghaidh a thabhairt ar fhreagrachtaí an Stáit i leith na Gaeilge

“Ós í an Ghaeilge an teanga náisiúnta is í an phríomhtheanga oifigiúil í” a deir Airteagal 8 de Bhunreacht na hÉireann, ach an bhfuil an stádas sin fós á thabhairt don Ghaeilge ag lucht dréachta beartais sa bhliain 2013?

Nach fiú an cheist sin a plé i ndiadh a thit amach is saol na Gaeilge ó tháinig an Rialtas Fhine Gael/Lucht Oibre i réim go dtí an cinneadh is deanaí a cuirfidh deireadh le nuachtáin eile Ghaeilge. An Beart de réir Briathair atá ar siúl! An amhlaidh go bhfuil fhios acu céard é an Briathar céanna?

16 Feabhra 2013
Baile Átha Cliath
Ar cheann de na painéil phlé ag Tóstal na Gaeilge 2013, breathnófar go géar ar fhreagrachtaí an Stáit i leith na Gaeilge agus cén chaoi a bhfuil na freagrachtaí sin á gcomhlíonadh.

Faoi Chathaoirleacht Eimear Ní Chonaola, Nuacht TG4, díreofar ar bheartais reatha an Rialtais, agus déanfar anailís ar na bealaí atá freagrachtaí an Stáit i leith na teanga á láimhseáil ag Rialtas reatha na tíre. Ar dhuine amháin den phainéal seo, beidh Anna Ní Ghallachair, Cathaoirleach nua ar Údarás na Gaeltachta. Ar ndóigh, faoi Acht na Gaeltachta 2012, thit roinnt mhaith freagrachtaí úra ar Údarás na Gaeltachta maidir le pleanáil teanga sna ceantair Ghaeltachta.

Duine de na hionadaithe poiblí is mó a chur i gcoinne Acht na Gaeltachta 2012 ab ea an Seanadóir Seán Barrett agus labhróidh seisean faoi chúrsaí daonlathais i dtaobh na Gaeilge sa státchóras faoi láthair. Labhróidh Kevin De Barra, Stiúrthóir Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge, faoi bheartais reatha an Rialtais agus na dúshláin atá roimh Ghaeilgeoirí na linne seo chun a gcearta a bhaint amach. Labhróidh an Seanadóir Trevor Ó Clochartaigh faoi na bearnaí a fheiceann sé i gcur chuige reatha an Rialtais i leith na Gaeilge.

Beidh trí phainéal plé éagsúil ar siúl le linn Thóstal na Gaeilge 2013, agus sa bhreis ar fhreagrachtaí an Stáit i leith na Gaeilge díreofar freisin ar na dúshláin a bhaineann le clann a thógáil trí Ghaeilge in 2013, mar aon leis na saincheisteanna reatha a bhaineann le cúrsaí pleanála teanga sna ceantair Ghaeltachta.

Osclóidh an t-iriseoir aitheanta Harry McGee, de chuid an Irish Times (Béarla), an plé ar maidin Dé Sathairn, 16 Feabhra 2013, ag 10:30am, agus ina dhiaidh sin leanfaidh na trí sheisiún plé thíos, faoin téama ginearálta, Beart de réir Briathair, go dtí 5pm san Óstán Hilton (Béarla), Plás Charlemont, Baile Átha Cliath 2.

Seisiún 1: Ag Tógáil Clainne Trí Ghaeilge in 2013

Seisiún 2: An Ghaeltacht in 2013

Seisiún 3: Freagrachtaí an Stáit i leith na Gaeilge

• Is féidir clár iomlán an Tóstail a íoslódáil ón suíomh seo: 
• €15 atá ar thicéad don Tóstal, agus clúdaíonn seo lón éadrom a chuirfear ar fáil san óstán. Is féidir do thicéad a chur in áirithe don Tóstal ach glaoch a chur ar Mháire Ní Phuirséil, 016794780 nó rphost a chur chuig maire@comhdhail.ie.



Share/Save/Bookmark

6.12.12

Ciorraithe ar son na teanga? Céad amharc ar an gcáinfhaisnéis!

Airigead roinn na Gaeltachta laghdaithe €2,413,000 don bhliain seo chugainn ach "tacófaí leis an Straitéis 20 Bliain na Gaeilge!"

Dúirt an tAire Stáit Dinny McGinley go gcreideann sé go bhfuil soláthar dóthanach curtha ar fáil d'Údarás na Gaeltachta, d'Oifig an Choimisinéara Teanga agus don Fhoras Teanga, lena n-áirítear Foras na Gaeilge agus Gníomhaireacht na hUltaise, chun cur ar a gcumas a gcuid feidhmeanna reachtúla a chomhlíonadh le linn 2013.

I bpreaseisiúint a foilsíodh inné ar an gcáinfháisnéis dúirt sé, "Cé go bhfuil cinntí crua le tógáil againn i gcomhthéacs an leithdháilte laghdaithe, tá sé i gceist agam na seirbhísí túslíne a chosaint oiread agus is féidir. Sa chomhthéacs sin, beimid ag cur béim níos mó ná riamh ar luach ar airgead a fháil ó allúntas an Státchiste."

Go bunúsach tá buiséad don Ghaeltacht agus do na hOileáin laistigh den Roinn Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta ciorruithe de bhreis agus 4%, ó €35,853,000 go dtí €34,290,000 agus buiséad caipitil na Roinne seo don Ghaeltacht íslithe de 10% ó €8,927,000 go dtí €8,077,000.

Lean an Aire Stáit , "Agus Acht na Gaeltachta ina dhlí anois, tá sé i gceist againn tús áite a thabhairt don phróiseas pleanála teanga agus muid ag treabhadh ar aghaidh le cur i bhfeidhm na Straitéise 20 Bliain don Ghaeilge. Dá bhrí sin, tá allúntas méadaithe de mhaoiniú reatha tugtha d'Údarás na Gaeltachta chun an próiseas pleanála teanga a chur i gcrích. Ina theannta sin, táim an-shásta go mbeidh an t-allúntas céanna ann do na seirbhísí iompair do na hoileáin."

Ach má scrúdaítear mionsonraí na cinntí sin is cosúil nach bhfuil an scéal chomh maith san.

Deireann Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge áfach i ráiteas ar Buiséad 2013, "Tá buiséad don Ghaeltacht agus do na hOileáin laistigh den Roinn Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta ciorruithe de bhreis agus 4%, ó €35,853,000 go dtí €34,290,000 agus buiséad caipitil na Roinne seo don Ghaeltacht íslithe de 10% ó €8,927,000 go dtí €8,077,000. 

Ach ná bíodh aon imní orainn faoin Stratéis 20 Bliain, "Luaitear i gcáipéisí an lae inniu freisin go dtacófaí leis an Straitéis 20 Bliain na Gaeilge agus go soláthrófaí na torthaí ar féidir a bhaint amach."

Maoín an Aire Stáit go bhfuil maoiniú tugtha d'Údarás na Gaeltachta, agus tá sin fíor ach nuair a smaoinítear nach bhfuil ach €6m le bheith acu i gcomparáid le €26m+ sé mbliain ó shin. Anuireadh bhí €5,938,000 agus tá €62,000 (páigh beirt stáit sheirbhíseach shoisearach) á thabhairt acu sa bhliain 2013.

Meabhraíonn urlabhraí Shinn Féin na Gaeltachta, an Seanadóir Trevor Ó Clochartigh, "Tá laghdú praiticiúil de €3m ar bhuiséad caipitil Údarás na Gaeltachta, in ainneoin go bhfuil méadú de €30m curtha ar fáil d’Fhiontraíocht Éirinn, €12m don IDA & €1.5m do SFADCO.  Is léir ó na figiúir seo nach bhfuíl cothrom na féinne dhá thabhairt don Ghaeltacht sa réimse seo." I ráiteas a d'éisigh sé go déanach aréir (agus nach bhfuil ar shuíomh a pháirtí go bhfios dúinn), deireann sé, "Tá beagnach sé mhilliún déag euro bainte de bhuiséad na Gaeilge & na Gaeltachta ag Aire Stáit na Gaeltachta le dhá bhliain. Is ionann sin agus 16% den bhuiséad iomlán agus caillfear postanna dá bharr".

Go bhfios dúinn níor éisigh ionadaí Gaeltachta Fianna Fáil, Michael Kitt, ráiteas ar bith faoin mbuiséad seo.



Share/Save/Bookmark

29.11.11

Cosaint gan fhaisnéis!

"Níl aon rud socraithe go fóill ach an cónascadh a dhéanamh!"- An tAire Stáit

Níl sé soiléir go fóill cén socrú atá beartaithe ag an rialtas maidir le ról Oifig an Choimisinéara Teanga amach anseo. Agus d’admhaigh Aire Stáit na Roinne Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta, Dinny McGinley TD go raibh an chosúlacht ann nach mbeidh airgead le sábháil ag an Stát de dheasca an chinnte.

Is beag faisnéis a tháinig chun cinn maidir le fís an Raltais do ról an Choimisinéara amach anseo sa Dáil Déardaoin seo caite nuair a bhí an t-ábhar á phlé ach amháin gur chosain an tAire Stáit Dinny McGinley cinneadh an rialtais go láidir.

“Molaim go mór an obair atá á dhéanamh ag an gcoimisinéir agus molaim go mór go ndéanfar é a athcheapadh. Is oifigeach de chuid an Oireachtais é agus tá sé léirithe aige go dtí seo go bhfuil sé neamhspleách. Tá sé iontach tábhachtach gur mar sin a bheidh sé,”
Dinny McGinley ag caint sa Dáil ar an 18ú Feabhra 2010
In ainneoin gur fógraíodh go mbeidh an Oifig ag cónascadh le Oifig an Ombudsman, is cosúil go bhfuil deacrachtaí éigin ag baint leis an Oifig neamhspleách a dhúnadh i bhfianaise gur athcheapadh Seán Ó Cuirreáin mar Choimisinéir go ceann sé bliana eile i Mí Feabhra na bliana seo caite.

Cheistigh an Teachta Michael P Kitt éifeacht an chinnte nuair nach mbeadh aon airgead le sábháil go dtí 2016 agus mheabhraigh sé don Aire Stáit go raibh Coimisinéir Teanga nua-cheaptha sa Bhreatain Bheag.

D’admhaigh an tAire Stáit nach mbeidh aon chailliúint post i gceist mar is státseirbhísigh iad an fhoireann atá fostaithe ag Oifig an Choimisinéara Teanga.

Bheadh leasú sa reachtaíocht ag teastáil chun an cónascadh a chur i gcríoch agus is cosúil go ndéanfar é seo tar éis an athbhreithnithe ar an Acht Teanga a gcuirfear i gcríoch i mí Eanáir 2012.

“ Déanfar iad a shocrú agus déanfar cinneadh ainsín i dtuilleamaí an phróisis athbhreithnithe athchóirithe.” a dúirt sé.

Labhair an tAire Stáit faoin gcúis ar ghlac an rialtas an cinneadh, agus dar leis bhí sé fréamhaithe go smior i gcuspóir an rialtais “na heagraíochtaí uilig a bhíonn ag plé le hábhair mar sin a chónascadh sa dóigh is go mbeidh sábhailt airgid ann nuair a bheidh seo curtha i gcríoch.”

Ach tháinig an cheist chun cinn arís níos déanaí sa díospóireacht Dála nuair a cheistigh Peadar Tóibín na sábháiltí a bheidh á dhéanamh ag an rialtas.

Bhí casadh eile ar an scéal áfach nuair a d’admhaigh an tAire Stáit nach raibh an méid airgid atá le sábháil chomh mór sin.“B’fhéidir, nuair a bheadh an deireadh thart go gcosnóidh sé níos mó. Tá an-chuid sonraithe le déanamh go fóill”, a dúirt sé.


Ostán Pillo, Gaillimh 2 Nollaig 2011 · 14:00 - 17:00

Share/Save/Bookmark

3.11.11

Plean forfheidhmithe na straitéise

Fáiltíonn Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge roimh Phlean forfheidhmithe na Straitéise

Fáiltíonn Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge roimh fhoilsiú Phlean forfheidhmithe na Roinne Ealaíon, Oidhreachta agus Gaeltachta don bhliain 2011 maidir leis an Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge 2010 – 2030. 

Leagtar amach i dtéarmaí ginearálta an dul chun cinn atá déanta ag an Roinn faoin bplean forfheidhmithe maidir le bunú na struchtúr eagrúcháin agus oibríochta is gá chun go mbainfear amach spriocanna na Straitéise, chomh maith le frámaí ama, nó ar a laghad dátaí tosaithe do roinnt de na céimeanna ar gá a thionscain chuige sin. 

Tugann an Chomhdháil suntas ar leith don tagairt sa phlean forfheidhmithe do na nithe seo leanas:
    • Dréachtbhille Gaeltachta le hullmhú faoina gceapfar forálacha reachtúla, i measc eile, do:
            o shainmhíniú nua ar an nGaeltacht bunaithe ar chritéir theangeolaíocha;
            o phróiseas pleanála teanga faoina ndéanfar pleananna teanga a ullmhú ag leibhéal an phobail do gach limistéar Gaeltachta;

            o chineál nua de cheantair ‘Gaeltacht gréasáin’ a bheidh lasmuigh de na ceantair Ghaeltachta reachtúla atá ann faoi láthair;
    • Athbhreithniú ar Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003 faoi Chlár an Rialtais 2011 – 2016 atá le tionscnamh an mhí seo.
    • Scéim nua le teacht i gcomharbacht ar Scéim Labhairt na Gaeilge le fógairt i mí na Nollag 2011.

Ag tagairt go sonrach dó do na nithe áirithe sin, dúirt Stiúrthóir na Comhdhála, Pádraig Mac Criostail gur “bearta príomha iad seo nach mór a chur i bhfeidhm anois chun úsáid na Gaeilge sa Ghaeltacht agus lasmuigh di a threisiú agus chun céim mhór a ghlacadh i dtreo bhunaidhm na Straitéise a bhaint amach. Níl aon amhras ach go gcabhraíonn foilsiú an phlean seo leis an Straitéis a choinneáil i mbéal an phobail agus tá oifigigh na Roinne le moladh as an gcur chuige oscailte seo”. 

Beidh foriomlánú le déanamh ar an bplean forfheidhmithe maidir le heilimintí tábhachtacha na Straitéise, ar a n-áirítear leithdháileadh na n-acmhainní a bheidh de dhíth chun spriocanna na Straitéise a bhaint amach, maraon leis na nósanna imeachta monatóireachta agus athbhreithnithe, luachála agus modhnaithe.  Beidh an Chomhdháil ag tnúth le foilsiú an eolais sin gan rómhoill.
Share/Save/Bookmark

28.9.11

Yu ming sa rang!


Tabharfar deis do gach dalta scoile dara leibhéal in Éirinn foghlaim faoi chearta teanga i dtionscnamh nua ilmheánach oideachais a d’fhorbair Oifig an Choimisinéara Teanga agus a sheol an tAire Stáit Gaeltachta, Donnchadh Mac Fhionnlaoich T.D., i nGaillimh inniu/inné (27 Meán Fómhair 2011).

Tá sé mar aidhm ag an tionscnamh léargas a thabhairt ar chearta teanga go ginearálta agus ar chás na Gaeilge go háirithe, i gcomhthéacs chearta an duine. Sraith de cheachtanna scoile agus tionscadail dhátheangacha atá ann a mhúinfear mar chuid de chúrsa an Teastais Shóisearaigh san Oideachas Saoránach, Sóisialta agus Polaitiúil (OSSP). Leabhrán do mhúinteoirí, CD Rom, DVD de ghearrthóga físe, póstaeir agus acmhainní ar líne atá i gceist. Tá cóipeanna á ndáileadh faoi láthair ar chuile scoil dara leibhéal sa tír.

Pléitear ann na buntáistí agus na dúshláin a bhaineann leis an ilteangachas agus scrúdaítear Dearbhú Uilechoiteann Chearta an Duine de chuid na Náisiún Aontaithe. Taispeántar an gearrscannán Yu Ming is Ainm Dom, scannán a insíonn scéal an ógánaigh ón tSín a d’fhoghlaim Gaeilge mar ullmhúchán dá thuras ar Éirinn ach a mbíonn deacrachtaí cumarsáide aige i dtús aimsire go dtí go n-aimsíonn sé post mar fhreastalaí beáir sa Ghaeltacht.

Úsáidtear íomhánna a bhaineann le féiniúlacht náisiúnta i bhfíseán a léirigh Nuacht TG4/RTÉ le fuaimrian le The Coronas (Béarla) mar chuid de cheacht ar chultúr agus náisiúntacht. Baintear leas as sraith tasc-chartaí i gceacht ina n-iarrtar ar daltaí gnéithe de shaol na hÉireann a mhíniú do chuairteoir Marsach agus bunaítear ceacht eile ar fhorbairt comharthaíocht agus stáiseanóireacht dhátheangach.

Rinneadh tástáil ar an iarracht seo mar ‘thionscnamh píolótach’ i 15 scoil ar fud na hÉireann anuraidh agus baineadh úsáid as an aiseolas a tháinig dá bharr sin le barr feabhais a chur air. Is féidir é a mhúineadh trí Ghaeilge, trí Bhéarla nó go dátheangach de réir mar a oireann do scoileanna, múinteoirí nó ranganna ar leith.

“Thar rud ar bith eile ba cheart do gcinnteodh an tionscnamh seo go dtugtar comhthéacs d’fhoghlaim na Gaeilge do dhaltaí agus go mbeadh tuiscint agus meas acu ar an gcoincheap a bhaineann le cearta teanga” dar leis an gCoimisinéir Teanga, Seán Ó Cuirreáin. Dúirt sé “go bhféadfadh an iarracht seo a bheith ar an tionscnamh is tábhachtaí ag a Oifig ó bunaíodh í má chiallaíonn sé go mbeidh an tábhacht atá le cearta teanga á teagasc do líon suntasach daltaí gach bliain.”
Mheabhraigh sé do na daltaí a bhí i láthair ag an ócáid seolta ó Choláiste na Coiribe i nGaillimh go raibh muintir na hÉireann ina gcosantóirí ag an nGaeilge agus iad ag caomhnú gné thábhachtach d’oidhreacht an domhain atá faoi bhagairt.

Agus é ag seoladh an tionscnaimh dúirt an tAire Stáit Gaeltachta, Donncha Mac Fhionnlaoich TD, go raibh súil aige go gcuideodh sé le daltaí scoile forbairt a dhéanamh ar a bhféiniúlacht féin mar shaoránaigh i dtír a bhfuil dhá theanga oifigiúla aici agus go méadódh sé a dtuiscint ar a thábhachtaí agus atá cosaint agus cur chun cinn ár dteanga náisiúnta. Tá an acmhainn oideachais ar chearta teanga á dáileadh le tacaíocht ó COGG, an Chomhairle um Oideachas Gaeltachta agus Gaelscolaíochta de chuid na Roinne Oideachais agus Scileanna.

Dúirt Príomhfheidhmeannach COGG, Muireann Ní Mhóráin, go raibh súil aici go mbainfeadh múinteoirí úsáid iomlán as an acmhainn a thug gach deis dóibh tuiscint ar chearta teanga a chur ar chlár oibre an chórais oideachais ar bhealach a d’fhágfadh gur buntáiste mór é do dhaltaí. Painéal de mhúinteoirí OSSP a d’fhorbair an t-ábhar le cabhair ó raon leathan eagraíochtaí ar a n-áirítear an tSeirbhís um Fhorbairt Ghairmiúil do Mhúinteoirí (Béarla) de chuid na Roinne Oideachais agus Scileanna, Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge, COGG, Nuacht TG4/RTÉ agus tuilleadh nach iad.
Share/Save/Bookmark

1.3.11

Clár an Rialtais 2011-2016

Ceist na Gaeilge le tabhairt san áireamh i gClár an Rialtais 2011-2016.
Déanann Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge comhghairdeas leo siúd ar fad ar éirigh leo suíochán a bhaint amach mar Theachtaí Dála don tréimhse 2011-2016.  Anois agus torthaí an Olltoghcháin fógartha i mbeagnach gach dáilcheantar timpeall na tíre faoin tráth seo, bunófar Rialtas nua gan mhoill, beidh Clár an Rialtais sin le daingniú, agus beidh an Chomhdháil ag déanamh cinnte go dtabharfar aird chuí ar cheist na Gaeilge sa Chlár Rialtais sin. 

Bhí feachtas réamhthoghchánaíochta na Comhdhála bunaithe ar cheithre mhórphrionsabail:
• Tábhacht na Gaeilge dár bhféiniúlacht náisiúnta; 
• Stádas na Gaeilge a chosaint agus a neartú; 
• An Ghaeilge a chothú mar theanga bheo sa Ghaeltacht agus lasmuigh di; agus
• Ceart gach saoránach Gaeilge a úsáid i ngach gné dá saol.

Chuir an Chomhdháil liosta d’éilimh faoi bhráid na bpáirtithe polaitíochta, agus faoi bhráid gach iarrthóir neamhspleách roimh an toghchán, agus beidh an Chomhdháil ag oibriú go dian dícheallach sna seachtainí romhainn chun a chinntiú go dtabharfar gach ceann de na 10 n-éileamh seo san áireamh agus Clár an Rialtais 2011-2016 á bheartú.

Dúirt Pádraig Mac Criostail, Stiúrthóir Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge, “Teastaíonn ón gComhdháil go mbeidh pé polasaithe a fheidhmítear i dtaobh na Gaeilge, faoi chlár an chéad Rialtais eile, bunaithe ar fhianaise agus dea-chleachtas pleanála teanga, ar mhaithe le seasamh na Gaeilge a neartú.  Rachaimid i dteagmháil le gach ball den Rialtas nua nó go ndéanfaimid cinnte de go nglacfar le gach ceann dár n-éileamh don Ghaeilge i gClar an Rialtais 2011-2016”.
Share/Save/Bookmark

16.2.11

Abair i gceart é a Cheannairí!

QuickGuide Irish Grammar seolta chuig ceannairí do dhíospóireacht TG4

Tá cóip de QuickGuide Irish Grammar seolta chuig Enda Kenny, Micheál Martin agus Éamon Gilmore don díospóireacht ar TG4 oíche Dé Céadaoin (16 Feabh). Beidh an treoir nua seo ina chabhair mhór dóibh agus iad ag iarraidh dul i ngleic le gnéithe éagsúla den ghramadach, go háirithe comhaireamh as Gaeilge, ar scil í nach bhfuil go maith as Béarla ag polaiteoirí le tamall anuas.

Is é QuickGuide Irish Grammar an chéad treoir den chineál seo in Éirinn agus déantar iarracht ann gramadach na Gaeilge a dhéanamh sothuigthe don phobal i gcoitinne, is cuma cén t-aoisghrúpa nó cúlra polaitiúil lena mbaineann siad. Cuirtear béim sa treoir neamhpholaitiúil seo ar an tábhacht a bhaineann le gramadach agus litriú maith, eg chomh tábhachtach is atá sé gan an síneadh fada in ‘Fianna Fáil’ a fhágáil ar lár.

Seoladh an treoir chuig gach ceannaire polaitíochta agus chuig Dan Boyle, a dúirt sa Seanad le déanaí: “My concerns about making a speech like this in Irish are that issues such as tenses, plurals, the use of pronouns, the way the Irish language puts in letters just for the sake of it a lot of the time.” Tá súil ag Gaelchultúr go gcabhróidh an treoir seo le polaiteoirí a gcuireann forainmneacha agus aimsirí mearbhall orthu de ghnáth.

Is áis atá an-éasca a úsáid é QuickGuide Irish Grammar ina ndírítear ar na príomhghnéithe de ghramadach na Gaeilge. Cuireann an dearadh nuálach agus an scéim dathanna ar chumas an úsáideora eolas a aimsiú go tapa, agus beidh na míniúcháin shoiléire sholéite ina gcabhair mhór dóibh siúd a úsáideann an Ghaeilge go rialta agus ag lucht foghlama na teanga araon. Is féidir QuickGuide Irish Grammar a cheannach ar www.siopa.ie.

Foilsíodh QuickGuide Irish Grammar i mí Eanáir agus is é an táirge is mó díol é atá ag Gaelchultúr.
Share/Save/Bookmark

5.2.11

Na céimeanna tosaigh!

Na Céimeanna Tosaigh i dtreo Straitéis Inmharthana don Ghaeilge.

Ag seimineár poiblí lae a d’eagraigh Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge inné, labhair saineolaithe ó réimsí éagsúla na pleanála teanga Gaeilge, ar na céimeanna tosaigh ar ghá a ghlacadh chun an Straitéis Fiche Bliain don Ghaeilge a bhaint amach.

Agus é ag labhairt ag an seimineár, dúirt Cathaoirleach Údarás na Gaeltachta, Liam Ó Cuinneagáin go bhfuil sé “tábhachtach go mbeadh an rannpháirtíocht lárnach atá molta d’Údarás na Gaeltachta soiléirithe go luath agus aontú ar bun faoi na pleananna atá i gceist i bhfeidhmiú na straitéise. Cé go bhfuil ról náisiúnta molta do Údarás na Gaeltachta agus Gaeilge, is ar bhonn Gaeltachta a fheidhmeoidh an eagraíocht go dtí go mbeidh na socruithe cuí déanta le feidhm náisiúnta a thabhairt dó”.

Labhair an Coimisinéir Teanga, Seán Ó Cuireáin, ar an toradh atá anois le feiceáil ar an gcinneadh a ghlacadh sna 1970idí chun deireadh a chur leis an riachtanas do státseirbhísí Gaeilge agus Béarla a bheith acu agus dúirt gur “teip iomlán” a bhí sa bheart sin don Ghaeilge.  Luaigh sé cás na Roinne Oideachais agus Scileanna, a thug le fios le deireanas nach raibh dóthain Gaeilge ach ag 1.5% dá foireann riaracháin chun seirbhís a chur ar fáil sa teanga sin. “Ní haon eisceacht í an Roinn sin” a dúirt sé “ach tá easpa cumais sa Ghaeilge forleathan i bhformhór na Ranna Rialtais agus na ngníomhaireachtaí stáit.” (breis faoi oráid Sheaín Uí Chuireáin: Teip Iomlán!)

I láthair do dhíospóireacht idir na páirtithe polaitíochta ar cheisteanna na Gaeilge bhí, An tAire Pat Carey T.D., Fianna Fáil; Frank Feighan, TD., Fine Gael; Brian O’Shea, T.D., Páirtí an Lucht Oibre; Aengus Ó Snodaigh, T.D.,  Sinn Féin; agus Dominic Ó Brollcháin, CTR, Páirtí Sóisialta agus Daonlathach an Lucht Oibre.  I measc na gceisteanna a pléadh, cíoradh an Ghaeilge ag leibhéal na hArdteistiméireachta, an Ghaeilge sa Státchóras, tacaíochtaí do Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge agus plean feidhmithe chuige sin, agus ceist fheidmeanna Údarás na Gaeltachta. 

Ag eascairt as an seimineár is iad seo thíos na príomhéilimh á mbeidh á chur faoi bhráid na bpáirtithe polaitíochta ag Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge:


An Ghaeltacht
• Éilíonn an Chomhdháil go gcuirfear na hacmhainní agus na tacaíochtaí cuí ar fáil  d’Údarás na Gaeltachta chun leanúint dá chúram fiontraíochta sa Ghaeltacht.
• Éilíonn an Chomhdháil go gcuirfear gach tacaíocht ar fáil do theaghlaigh ar mian leo a bpáistí a thógáil trí Ghaeilge, sa Ghaeltacht agus ar ndóigh timpeall na tíre. 


Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge
• Éilíonn an Chomhdháil go mbunófar na struchtúir chuí d’fhonn Straitéis 20 Bliain na Gaeilge a chur i gcrích go héifeachtach agus go héifeachtúil, agus go mbainfear gach leas as saineolas agus scileanna earnáil dheonach na Gaeilge chuige seo.
• Éilíonn an Chomhdháil go ndéanfar cúraimí Údarás na Gaeltachta a shoiléiriú trí na cúraimí seo a dhaingniú i reachtaíocht chuí agus go leagfar síos clár ama d’achtú na reachtaíochta riachtanaí seo, agus go gcuirfear bonn reachtúil faoin Straitéis dá réir. 


An Ghaeilge sa Chóras Oideachais
• Éilíonn an Chomhdháil go dtabharfar tacaíocht iomlán don Ghaeilge mar chroí-ábhar ag leibhéal na hArdteistiméireachta, agus mar bhunchritéir iontrála do chúrsaí tríú leibhéal.
• Éilíonn an Chomhdháil go ndéanfar soláthar sa chóras oideachais chun curaclam Gaeilge a chur ar fáil go leibhéal na hArdteistiméireachta a thógann san áireamh sainriachtanais daltaí atá líofa sa Ghaeilge.
• Éilíonn an Chomhdháil go ndéanfar athbhreithniú ar an gcóras oideachais, d’fhonn bealaí feabhais a aimsiú chun cur le líofacht Gaeilge na ndaltaí ag leibhéal na bunscoile agus na hiar-bhunscoile.
• Éilíonn an Chomhdháil go ndéanfar freastal i gcónaí ar éilimh thuismitheoirí i dtaca le soláthar oideachas trí Ghaeilge.


An Ghaeilge sa Státchóras
• Éilíonn an Chomhdháil go gcuirfear Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003 i bhfeidhm go hiomlán agus go forleathan i measc an státchórais.
• Éilíonn an Chomhdháil go ndéanfar atheagar ar chórais an Stáit chun seirbhísí feabhsaithe trí Ghaeilge a sholáthar go réamhghníomhach do phobal na Gaeilge.  Chuige sin, molann Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge go dtabharfar faoi idirdhealú dearfach i bpróisis earcaíochta an státchórais i bhfabhar siúd atá inniúil sa Ghaeilge agus sa Bhéarla.

Ag labhairt dó ag an seimineár poiblí, dúirt Stiúrthóir Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge, Pádraig Mac Criostail: “Teastaíonn go mbeidh polasaithe a fheidhmítear i dtaobh na Gaeilge, faoi chlár an chéad Rialtais eile, bunaithe ar fhianaise agus dea-chleachtas pleanála teanga, ar mhaithe le seasamh na Gaeilge a neartú.  Eascraíonn éilimh thoghchánaíochta na Comhdhála as saineolas na hearnála, mar aon le héilimh an phobail.  Rachaidh an Chomhdháil i mbun stocaireachta chun gealltanais na bpáirtithe polaitíochta i dtaobh na n-éileamh seo a dheimhniú”. 
Share/Save/Bookmark

21.12.10

Straitéis: 6.6 RÉIMSÍ GNÍMH – FOCLÓIRÍ

Tá roinnt beart i bhfeidhm cheana féin lena chinntiú:

• go ndéanfar foclóirí Béarla-Gaeilge agus Gaeilge-Béarla cothrom le dáta a fhorbairt agus soláthar le hiad a thabhairt cothrom le dáta/le hathbhreithniú a dhéanamh orthu go tréimhsiúil agus le foclóirí níos giorra a bhaint astu;

• go ndéanfar na foclóirí sin a fhoilsiú i gcló agus i bhformáidí leictreonacha;

• go gcruthófar acmhainní corpais agus uirlísí foclóireachta d’fhorbairt foclóireachta Gaeilge, a thacóidh le foclóirí aonteangacha (stairiúla) agus cinn dhátheangacha (comhaimseartha);

• go gcuirfear an Foclóir Gaeilge Stairiúil atá á fhorbairt ag Acadamh Ríoga na hÉireann i gcrích faoi 2037;

• go ndéanfar téarmaíocht nua-aimseartha i nGaeilge a fhorbairt agus a scaipeadh; agus

• go ndéanfar an Caighdeán Oifigiúil do litriú agus do ghramadach na Gaeilge a athbhreithniú go tréimhsiúil.


Leanfar ag déanamh forbairt ar na bearta sin agus ag tabhairt tacaíochta dóibh lena chinntiú go ndéanfar freastal ar riachtanais na teanga sa nua-aois.

Tá Lár-Aonad Aistriúcháin bunaithe sa Roinn Gnóthaí Pobail, Comhionannais agus Gaeltachta le straitéis a fheidhmiú ó thaobh Ionstraimí Reachtúla a aistriú. Cuirfidh sé athbhreithniú ar an gCaighdeán
Share/Save/Bookmark

2.9.10

Cuairt ón Aire!

Cuairt ón Aire Carey, TD ar Chruinniú Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge.

Aire Pat CareyThug an tAire Gnóthaí Pobail, Comhionannais agus Gaeltachta, Pat Carey TD, cuairt aréir ar chruinniú de bhalleagraíochtaí Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge.

Is í Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge lár-chomhairle phobal na Gaeilge, agus tá sí comhdhéanta faoi láthair de 24 balleagraíocht, ó mhór-réimsí uile na hearnála timpeall na tíre.

Thug ionadaithe ó bhalleagraíochtaí na Comhdhála léiriú don Aire ar a gcuid oibre, chomh maith leis na deiseanna agus na dúshláin atá rompu. Ag éirí as léiriú na n-eagras, lean plé leathan ar obair na hearnála agus na deacrachtaí i láthair na huaire a bhaineann le héiginnteacht mhaoinithe.

Luaigh Uachtarán Chomhdháil Náisiúnta na Gaeilge, Dr Helen Ó Murchú, go raibh flosc chun athraithe léirithe ag an earnáil, agus í réidh chun cabhrú le Straitéis Fiche Bliain Don Ghaeilge 2010-2030 an Rialtais a chur i bhfeidhm, ach go raibh an comhthéacs ag athrú go síoraí, agus gur theastaigh cinnteacht ón earnáil i dtaobh a todhchaí.

Labhair an tAire Carey ar thábhacht na hearnála deonaí i gcoitinne agus thug sé ardmholadh d’earnáil dheonach na Gaeilge de bharr an oiread dul chun cinn atá á dhéanamh ar bhonn leanúnach acu i dtaobh chur chun cinn na Gaeilge agus an fhorbairt atá tagtha ar sheirbhísí Gaeilge.

Ag labhairt dó ar thodhchaí na teanga, dúirt an tAire, “Tá Straitéis fadtéarmach ag an Rialtas i dtaobh na Gaeilge, tá spriocanna uaillmhianacha leagtha amach sa Straitéis sin, agus beidh an Rialtas ag brath ar pháirtnéireachtaí le hearnáil na Gaeilge chun na spriocanna sin a bhaint amach agus chun na Straitéise a chur i gcrích”.

Bhronn an tUachtarán tuairisc ar an Aire ar obair bhalleagraíochtaí na Comhdhála, agus bhronn Stiúrthóir na Comhdhála, Pádraig Mac Criostail, Fáinne Óir ar an Aire, mar aitheantas ar an tacaíocht a thugann an tAire Carey do chur chun cinn na Gaeilge.
Share/Save/Bookmark