"Cuile rud eile faoin spéir.." ach gan Gaeilge!

Tá cúntas twitter ag an Roinn ar a dtugann Éamon Ó Cuív "an Roinn Ealaíon, Oidhreachta agus chuile rud faoin spéir..."

Tuít brónach!

Foilsíodh timpeall dhá scór teachtaireacht ar an gcúntas seo ón gcéad lá den mhí.

Os rud go bhfuil curam na Gaeltachta, Pobal na Gaeltachta agus an Teanga Náisiúnta faoin churam na Roinne, ceapfá ar a laghad go ndéanafai iarracht áirithe eolas ar a cuid ghnó a scaipeadh ar na meán sóisialta go dhá theangach. Ach níl mar a shíltear bítear.

Seo a thárla ó tus 2017 (1 - 18 Eanáir 2017):

Deireann Aire Heather Humphreys i ráiteas (nár scaipeadh ach an leagan Béarla de ar twitter ag an roinn!) go bhfuil "sainchúram fairsing iléagsúil ag mo Roinn, lena n-áirítear na healaíona, an oidhreacht agus an cultúr a chur chun cinn, tacú leis an nGaeilge agus le pobal na Gaeltachta, agus ceantar tuaithe na hÉireann a athbheochan."

Nach bhfuil teachtaireacht thar a bheith shoiléir agus láidir á léiriú ag an Roinn Ealaíon, Oidhreachta, Gnóthaí Réigiúnacha, Tuaithe agus Gaeltachta sna meáin shóisialta?

Nach léiríonn sé firinne an ráiteas ag an Seanadóir Pádraig Ó Céidigh anuireadh nuair a labhair sé faoi "Box-ticking!" (4/10/2016). Nó níos luaithe ag Seán Ó Cuirreáin nuair a dúirt sé go raibh "an státchóras le leanúint de bheith ag rá le pobal na Gaeltachta: 'Labhraígí Gaeilge le chéile ach ná labhraígí linne í.'"  (24/1/2014).

"Cuile rud eile faoin spéir.." ach gan Gaeilge!

Ceisteanna don gCoimisinéir? @ceartateanga beo ar líne #CTbeo #Gaeilge #Gaeltacht

Nuair a fhógair Seán Ó Cuirreáin go raibh sé le n-éirí as mar Coimisinéir Teanga rinneamar suirbhé beag le ceisteanna faoin dteanga faoi Oifig an Coimisinéara, Polasaí an Rialtas le spás tuairimí éagsúla a nochtadh. Tugadh torthaí ar an suirbhé beagnach dhá bhliain ó shin faoin dtideal "Scéal fada faoi suirbhé gearr!" (9/12/2013).

Ceist agat dom?

Ar ndóigh ní raibh cur chuige an-chríochnúil ann. Ní dearnadh ach roinnt ceisteanna a chur, bhí sé teoranta do céad "iomatheoir" agus gach seans go raibh siad siúd claonta ar son na Gaeilge. Ach mar sin féin ní dóigh liom go bhfuil an méid sin difríochta idir tuairimí iad siúd agus tuairimí mhuintire na tíre ina n-iomlán. Agus bá léir ó chuid de na freagraí nó tuairimí nach ar aon intinn a bhí acu faoin nGaeilge nó fiú faoi oifig an Choimisinéara!

Idir an dá linn tá  Coimisinéir nua, Rónán Ó Domhnaill, ceapadh ag an Uactarán agus tá sé ag leanúint leis ar óbair cuimsitheach a chomharba. I measc na rudaí nua ar siúl ag an oifig tá siad ag tosú idirgníomhú leis agus sna meáin sóisialta. Mar chuid de seo tá cúntas oscailte aige, @ceartateanga, ar an gcóras giolcaireachta twitter.

Fógraíodh i rith na seachtaine go bhfuil sé le seisiún ceisteanna & freagraí beo le bheith aige ar twitter. Beidh fáilte roimh ceisteanna má tá ceist ar bith ag éinne.

Is ar an Máirt, 17 Samhain 2015 ó 12.00 nóin go dtí 1.00in a bheidh sé ann agus cuirfidh sé fáilte roimh ceisteanna leis an haisclip #ctbeo.

Feicimíd ar twitter thú!

Ceisteanna don gCoimisinéir? @ceartateanga beo ar líne #CTbeo #Gaeilge #Gaeltacht

Giolcaire nua Gaelach! @ceartateanga #Gaeilge

Tá giolcaire nua ar an ardán cumarsáide twitter - an Coimisinéir Teanga. "Más mall is mithid!" a dúirt Rónán Ó Domhnail, an Coimisinéir Teanga é féin agus gan aon amhras méideoidh sé a infheictheacht i measc an phobail, go mór mór i measc pobail mór na meáin shoisialta. Céad míle fáilte roimh @ceartateanga!

• Gaelghiolcaire na Seachtaine

(Tuairisc.ie 18/9/2015)

Tá Coimisinéir Teanga na Breataine Bige ar twitter le fada, @ComyGymraeg, agus léiríonn sé an méid atá á chraobhscaoileadh aici-san agus an mór difríocht idir an dá oifigí. Tá Coimisinéir na Breataine Bige freagrach as i bhfad níos mó ná an Coimisinéir s'againne agus tá foirne mór faoina stiúr dá bharr. B'fhéidir go dtárlódh méadú ar chumhacht aige amach anseo nuair atá an Bille nua faoin dteanga foilsithe! Má foilsítear riamh é!

Ach thár n-ais chuig an gcor nua @ceartateanga. Tá a pholasaí i leith twitter nochtaithe aige ar an suíomh idirlín aige.

"Bainfear úsáid as Twitter chun nuacht agus eolas faoi obair na hOifige a sheachadadh, ina measc an Tuarascáil Bhliaintúil, Ráitisí ón gCoimisinéir Teanga, seirbhísí atá ar fáil as Gaeilge agus ábhair eile gur spéis leis an phobal."

Deireann sé, "Fáiltítear agus léifear gach teachtaireacht ar twitter....Má sheoltar teachtaireacht díreach chuig an Oifig le Twitter, is ionann sin agus teagmháil a dhéanamh leis an Oifig chun críocha oifigiúla." Ach Má theastaíonn ó éinne gearán a dhéanamh ag baint úsáid as twitter is ceart é a dheimniú tré theachtaireacht díreach nó tríd na príomh bhealaigh teagmhála leis an Oifig, ar líne, ríomhphoist nó ar an bhfón.

Is íontach agus is éifeachtúil an obair atá á dhéanamh ag an oifig beag seo taobh istigh de easnaimh Achta 2003. Is maith atá an tacaíocht atá faighte ag a fhoireann ón bpobal agus é tuilte go maith acu.

An mbeidh spéis agat anseo:
• An giolch Ghaelach! "Abair leat!"

Giolcaire nua Gaelach! @ceartateanga #Gaeilge

An giolch Ghaelach! "Abair leat!"

Spreag an píosa se díospóireacht ar líne agus as sin d'fhás an moladh seo:

"Iarr ar na múinteoirí daltaí a chur a tweeteáil as Gaeilge."

Bhí teachtaireach le déanaí go raibh níos mó ná milliún teachtaireachtaí curtha amach ar an gcóras giolcaireachta Twitter. Ansin cuireadh an cheist "Cén fhaid a thógfaidh sé orainn 2,000,000 tweet Gaeilge a bhaint amach - bunaithe ar an líon reatha tweeteannaí laethúla Gaeilge?" Tháinig freagra tobann, beacht gearr thár n-ais, "15 Meitheamh 2018!"

Twitter as Gaeilge Conas an leagan Gaeilge de twitter a úsáid! Téir thuas go "Profile & Settings" (ar bharr ar dheis le do phictiur próifíle) Brú air agus téir síos go "Settings:" Téir go "Language" agus roghnaigh "Gaeilge (beta)" Téir go bun an leathanaigh agus brú "Save Changes!" Beidh ort do phasfhocal a bheith agat! Anois tá do chúntas twittir Gaelaithe agat! Chomhgairdeachas!

Ceapfá gur freagra greannmhar a bhí ann ach gur ón saineolaí Meiriceánach, Kevin Scannell, a tháinig sé. Seo fear, matamaiticeoir, ag obair in Olscoil thiar i St Louis ar bhruach an Mississippi atá éacht deanta aige as son teangacha atá i mbaol, an Ghaeilge ach go h-áraithe faoin dtideal, "Indiginous Tweets." Tá neart obair déanta aige (agus daoine eile ar ndóigh) le leaganacha ceart Gaeilge a chuir ar na hardáin mheáin shoisialta mar twitter nó facebook. Agus muid ag caint ar sin bhí alt i dTuairisc.ie ar an obair ar twitter le deanaí, "Ba é ‘Tweet’ féin an focal ba chonspóidí...!" Tá eolas eile ar obair aistriúcháin an Ollaimh Scannell le fáil anseo  i Scéalta ón gCibearspás ón bhfoinnse céanna!

Tá pobal na Gaeilge go mór faoi chomaoin aige!

Tá cuarbhreacadh ar an méid tuíteanna a seoladh le blianta anuas agus tharraing sé graf (thíos) a léiríonn an fás atá ar sin ó 2011 i leith atá thár a bheith suimiúil:

K. Scannell 8 Bealtaine 2015

Léiríonn sé go bhfuil meadú éigin ag tárlúint ach tabhair faoi deara a thárla ag tús 2014 nuair a bhí níos mó tuíteanna ná ag aon am eile. Má smaoiníonn muid ar an t-am sin bshin aimsir na mórshúil, Dearg le Fearg, Lá Mór na Gaeilge agus Slán le Seán. Bunaithe ar an eolas sin is féidir leis tuar a dhéanamh ar chatheann a mbeidh an dhá mhilliúin déanta againn.

Ach ar ndóigh mar a dúirt @teamhair2016, "bheadh sé iontach dá dtarlódh sé le linn 2016!" agus mar a dúirt Kevin "Abair leat!"

Cuireann sé íontas orm an méid daoine i bPobal na Gaeilge agus fiú sa Ghaeltacht féin a deineann tuíteáil i mBéarla don chuid is mó. Ina measc siúd tá polaiteoirí Gaeltachta mar Éamon Ó Cuív nó Pearse Doherty. Déanann Trevor Ó Clochartaigh iarracht a theanga dhúchasach a úsáid agus bíonn cor cheann leis ó Sheán Kyne.  Bhí sé spéisiúil nár chuir Joe Hughes tweet amach i nGaeilge go dtí gur ceapadh ina Aire Stáit Gaeltachta é.

Nach mbeadh sé go deas dá mbeadh an dara miliúin giolch a seinnt sa bhliain 2016 mar chomóradh 1916.

---

• Litir a léadh amach ar Lá Mór na Gaeilge (15 Feabhra 2015)
• Litir ó Aois Óg na Gaeltachta a cuireadh isteach ag Roinn na Gaeltachta ("Slán le Seán" 23 Feabhra 2015)

---

• Tweeting as Gaeilge (The Social - 6/3/2015 - i mBéarla)

Aistriú go Gaeilge!

An giolch Ghaelach! "Abair leat!"

Ath toghadh Mhic Fhearghusa mar Uachtarán CnaG

Tá teachtaí tar éis Pádraig Mac Fhearghusa ó Chraobh Thrá Lí a ath-thoghadh mar Uachtarán ar an eagraíocht don tríú bliain as a chéile ag Ard-Fheis Chonradh na Gaeilge 2010 san Óstán Strand, Luimneach ar an Sathairn 17 Aibreán 2010. Bhí an bua ag Mac Fhearghusa ar Sheán Ó hAdhmaill ó Craobh na nGael Óg a bhí in iomaíocht d’Uachtaránacht Chonradh na Gaeilge don chéad uair.

Is Cathaoirleach ar Chraobh Thrá Lí é Mac Fhearghusa mar aon le ball gníomhach de Bhuanchoiste agus de Choiste Gnó an Chonartha le tamall maith de bhlianta. Is eagarthóir cumasach é ar an iris mhíosúil Feasta é, atá faoi chúram Clódhanna Teoranta, comhlacht foilseacháin an Chonartha.

Cabhróidh taithí uile Mhic Fhearghusa leis an eagraíocht go dtí seo leis Conradh na Gaeilge a threorú agus a neartu sa bhliain amach roimhe agus tá an tUachtarán Mac Fhearghusa ag díriú ar na spriocanna atá sonraithe sa Dréacht-Straitéis 20 Bliain don Ghaeilge a neartú; ar neartú na heagraíochta ar an talamh; agus ar chúrsaí oideachais na Gaeilge a fheabhsú.

Dúirt Pádraig Mac Fhearghusa, Uachtarán Chonradh na Gaeilge: “Is léir go bhfuil sé i gceist ag ardstátseirbhísigh áirithe an Ghaeilge a ruaigeadh as an gcóras stát má ligtear leo; is mór an náire nár thug an Roinn Oideachais agus Scileanna aitheantas d’oiread agus gaelscoil amháin le hoscailt i mbliana, cuir i gcás, agus is mithid don Chonradh agus do phobal uile na Gaeilge troid go fíochmhar i gcoinne an naimhdeas seo agus tacú lena leithéid de Ghaelscoil Ráth Tó atá ag oscailt gan aitheantas i Meán Fómhair."

Is cathaoirleach ar Ghaelcholáiste Chiarraí, Trá Lí é Uachtarán an Chonartha, ar eagraigh sé a bhunú, agus bhí lámh aige i mbunú trí Ghaelscoil eile leis. Níos suntasaí fós b’fhéidir, is iarchathaoirleach agus bunaitheoir Ghaelscoil Mhic Easmainn, Trá Lí é, scoil a sheas in aghaidh iarracht na Roinne Oideachais deireadh a chur le luath-thumoideachas iomlán trí Ghaeilge le hImlitir 44/2007.

Arsa an tUachtarán Mac Fhearghusa: “Beidh mé ag obair i gcomhar leis an bpobal áitiúil chun an Conradh agus an teanga a chothú ón mbonn aníos. Is ar scáth a chéile a mhaireann na daoine agus tá an Conradh ag brath ar thacaíocht an phobail le seasamh a ghlacadh in aghaidh naimhde na teanga sa státchóras.”

Tréaslaíonn baill an Chonartha leis an Uachtarán ath-thofa agus guíonn siad gach rath ar an obair a bheas le déanamh i bpáirt leis sa bhliain amach romhainn.

I ráiteas dúirt Seán Ó hAdhmaill, "Guím comhghairdeas ó chroí le Pádraig as a mbua. D’éirigh leis an slua a thabhairt leis agus sin a bhaineann toghcháin. Tá mé féin ag tnúth leis an bhliain romhainn agus beidh mé chomh gníomhach céanna sa Chonradh agus mar a bhí riamh. D’éirigh le chuile rúin de Chraobh na nGael Óg agus d’éirigh linn rannpháirtíocht san Ard-Fheis a mhéadú mar gheall ar an feachtas feiceálacht a eagraíodh."
Na figúirí: Vóta deiridh an Uachtaránacht:

74 Seán Ó hAdhmaill
124 Pádraig Mac Fearghusa

Seo Coiste Gnó Chonradh na Gaeilge 2010-2011
1. Celine Ní Chóchlaigh
2. Peadar de Blúit
3. Breandán Mac Fhionnghaile
4. Seán Ó hAdhmaill
5. P T Mac Ruairí
6. Cóilín Ó Cearbhaill
7. Ruadhán Mac Aodáin
8. Séan Ó Drisceoil
9. Máire Ní Laoire
10. Lochlainn Ó Catháin
11. Eoghan Mac Cormaic
12. Jacqueline Uí Mhuirí
agus Ionadaíocht na mBall Aonar
1. Cathnia Ó Muircheartaigh
2. Mícheál Ó Ruairc

---

Rud nua don Chonradh ná gur craoladh an chuid is mó den Árd Fheis ar an idirlíon, agus roinnt mhaith daoine á leanúint agus a chuir teachtarachtaí isteach tré twitter agus an carachtair #afcnag curtha leis.

Ath toghadh Mhic Fhearghusa mar Uachtarán CnaG

Beidh Gaelscéal, "an nuachtán seachtainiúil Gaeilge is nuálaí, is bríomhaire agus is tráthúla dá bhfuil ann," ar fáil sna siopaí gach Aoine ón 26ú Márta, 2010. Deirtear go dtabharfaidh sé spléachadh do léitheoirí fud fad oileán na hÉireann ar chúrsaí reatha, idirnáisiúnta, náisiúnta agus réigiúnach; oideachas, spórt, cúrsaí saoil, caitheamh aimsire maraon le saol na Gaeilge & na Gaeltachta.

Is nuachtán ildaite, 32 leathanach i bhfoirm tablóideach atá ann a bheidh ar fáil ar fud na 32 condae agus ar shíntúis thar lear. Cuirfidh a suíomh idirlíon www.gaelsceal.ie áis idirghníomhach ar-líne ar fáil do Ghaeil chun iad féin a chur in iúl tré fís, fuaim & focal, chomh maith le caighdeán árd scríbhneoireachta an nuachtáin féin. (agus é seo á scríobh ní raibh fáil air ach beidh sé le fáil go luath!)

Amach anseo, tabharfaidh fóraim agus blaganna deis do dhaoine gur suim leo, a dtuairimí a nochtadh ar iliomad ábhar. Beidh béim faoi leith ar úsáid na meáin dhigitigh chun ábhar oideachasúil agus eile a fhorbairt.

Scéalta
Má tá suim agat scéalta a chur cuchu nó eolas faoi imeachtaí nó grianghraf nó fógra chuir istigh ann, seo an seoladh r-phoist: eolas@gaelsceal.ie

Ná déan dearmad inseacht don nuachtánaí is ansa leat cóipeanna do Gaelscéal a ordú dhuit.

Figiúirí facebook!

Tá an leathanach facebook Seirbhís Poiblí tré Ghaeilge ar an saol le breis is dhá mhí anuas. Bunaíodh é chun díriú ar an easpa seirbhís tré Gaeilge ó ranna rialtais, gnóanna poiblí agus príobháideach do phoball na Gaeilge.

Sílim go bhfuil sé spéisiúil na staitisticí a fheiscint ar a tharla ó shin.

Seirbhís poiblí tré Ghaeilge
Déimeagrafaic
38% Fir
51% Mná

Aois Ghrúpa
2% 13-17
30% 18-24
29% 25-34
20% 35-44
8% 45-54
12% 55+

Bhí níos mó ná 3700 cuairteoirí chuige ón 1 lá Feabhra 2010 go dtí inné (6 Márt 2010).

Tá 173 leantóirí ag an leathanach agus an 3ú lá Feabhra an lá is fearr ó thaobh Leantóirí nua, le 29 daoine nua.

Is as na tíortha éagsúla seo a tháinigh formhór na cuairteoirí: Éire 68%; An Ríoch Aontaithe (sic) 14%; Na Stáitaí 10%; An Fhrainc 2%; Ceanada 2%;
Bhí cuairteoirí eile ó An Ísiltír, An Astráil, An Bheilg, An Danmhairg, An Spáinn, An Pholainn, An Rúis, An tSlóvaic, An Tuirc, An Liotuáin, An Ostair, An Ungáir, Na Bahámaí agus an An Iorua chuigh an leathannach chomh maith. Agus tá 68% dár leantóirí lonnaithe i mBaile Átha Cliath, níos mó ná leath de na leantóirí as Éirinn!

Úsáideann 69 (39.88%) an leagan Gaeilge de Facebook. Más mian leatsa an leagan Gaeilge a úsáid, féach thíos ag bun an leathannach facebook agat ar thaobh do láimhe chlé agus deireann sé pé teanga atá á úsáid agat anois. Brú ar sin agus is féidir leat do rogha teanga a roghnú!

Figiúirí facebook!