Tá scéal apacrafúil ann faoin mbosca fón i gCill Rónáin. Nuair a dúnadh é agus nuair a togadh an fón as, cuirfeadh fógra ar an doras, i mBéarla (níl Gaeilge ag Éircom) ar ndóigh, "We regret that service from this phonebox has been terminated. If you require a phone the nearest working phone box is in Roundstone."
Go tradisiúnta síneann Ghaeltacht Chósta Chonamara siar ó Bhearna go Carna. Anois tá sí scaoilte. Tá Cois Fharraige, Árainn agus Ceantair na n-Oileán mar aon leis an gCeathrú Rua i gceantair amháin, Conamara Theas - Bearna siar go Cheann Ghólam. Agus tá na ceantreacha láidir Ghaeltachta ó thuaidh agus siar ó Chasla, ina bhfuil Camas, Ros Muc agus Iorras Aithneach, ceantair ina bhfuil géarchéim mór eisimirce ann, ceantair láidir Ghaeltachta, curtha in gceantair láidir Bhéarla Conamara Thuaidh. Tá na paróistí atá ar an dá bhruach den chuan, Cuan Chill Chiaráin, scartha óna chéile ag coiste anaithnid .
Dúirt an Comhairleoir Contae Seosaimh Ó Cualáin ar Adhmhaidin (RnaG) go gcuireann sé iontas air féin gur scoilteadh an ceantar Gaeltachta le cósta. Bheadh an vóta a bhí aige fhéin scoiltí ina lár mar gheall ar an leagan amach nua atá ar an gceantar ach thárais sin is beag seans go dtoghfaí ionadaí a thuigeann fadhbanna cheantair mar sin san toghcheantair sin. Conas a éiródh le hiarrachtai Choiste Jabanna do Cheantair Iorras Aithneach i gceantair nach dtuigeann a gcás mar shampla?
Deirtear linn go ró-mhinic go bhfuil neart le chúr le chéile. Is trua nach dtuigeann lucht deartha cheantracha toghchán (i mBaile Átha Cliath ar ndóigh!) é sin.
Nach mbeadh an léarscáil a bhí ag lucht Cearta Sibhilata na Gaeltachta caoga bliain ó shin i bhfad níos ciallmhara?
a.jpg)
