An labhrann tusa Gaeilge?

Tá firinne sa ráiteas "Beatha teanga í a labhairt!" nó a scríobh!

Uaireanta chuireann sé íontas orm an méid "Gaeilgeóirí" a scríobhann i mBéarla ar facebook nó ar twitter, fiú daoine atá ag obair san "earnáil Gaeilge!" Muna n-úsáideann siad san a dteanga cén mhaitheas éinne é a dhéanamh.

Ar bhealach is obair in aisce a bheith ag cur brú ar an Rialtas len é seo nó é siúd a dhéanamh "don teanga" nó "don Gaeltacht."

Déileáil le gach Roinn Rialtas, Comhairle Chontae, Comhlacht Poiblí agus an Aontas Eorpach i nGaeilge amháin agus diúltú aon teanga eile a úsáid. Tá dualgas ortha tú a fhreagairt i nGaeilge.

Deireann an Daonáireamh i 2011 go bhfuill 1.7milliún daoine le Gaeilge acu. Dá mbeadh siad san sásta an teanga sin a úsáid leis na forais nó chomhlucht nach ndeanfadh sé difríocht? Nó fiú milliún? Nó fiú leath milliún? Nó fiú céad míle? nó fiu caoga míle?

Bhí litir (Béarla) ag Ceannaire Shinn Féin sa Dáil san Irish Times le déanaí mar fhreagra ar alt Mhiriam Lord sa páipéar ina dúirt sé gur ceart do chuile duine le Gaeilge acu í a labhairt i gcónaí i ngach áit! (Feach leis ar an alt i nGaelscéal - 17 Deareadh Fomhair 2012 - ‘Gaeilge-phobia’ sa Dáil, ag Colm Ó Broin!)

Nach ceart na gluaiseachtaí Gaeilge díriú air an 1.7milliún a deireann iad féin go bhfuil Gaeilge acu ná díriú ar Rialtas agus iad siúd nach bhfuil mórán spéis acu sa teanga.

Má scríonn tú chuig do Theachta Dála, cén teanaga a úsáideann tú? Má scríonn tú le hAire Stáit, cén teanga a úsáideann tú? Má déanann tú teangabhaíl leis an Roinn Leasa Shóisialaigh cén teanga a úsáideann tú? Má chuireann tú scairt ar an VHI cén teanga a úsáideann tú. Má tá tú ag lorg cead pleanála cén teanga a úsáideann tú.

Cén freagra a thabhairfá-sa ar an gceist, "Céard a rinne tusa ar son na teanga, a Dhaideo?"


Bíodh muid sa G spota!

An labhrann tusa Gaeilge?

Trevor agus an 1.7 milliúin

Margadh mór atá i bpobal na Gaeilge agus cén áird atá á thabhairt ag lucht gnó don déighleog áirithe sin? Tá 1.7 Milliúin anseo sna 26 contae atá sásta a rá go bhfuil Gaeilge ar a dtoil acu. Cé mhéid atá sna Sé Chontae? Agus cé mhéid thar lear? Tá i bhfad níos mó ar seo ag Conchubhair Ó Liatháin ina bhlag iGaeilge "1.77m chainteoir Ghaeilge sa Stát – Daonáireamh 2011!"


 Nuair a chuala mé faoin dtuairisc seo bhí sé spéisiúil dom go raibh na figiúirí chomh maith agus a bhí sé. Figiúirí a tabharfadh dóchas dúinn ó thaobh an Ghaeilge agus fiú ó thaobh na Gaeltachta cé gur géarchéim atá ann go fóill. Bíodh bród againn as! Tá breis is dhá mhilliún i bpobal na Gaeilge anois. Bainimís úsáid as.

Fuair mé ráiteas ó Trevor Ó Clochartaigh faoin dtuairisc ar Dhaonáireamh 2011 a foilsíodh le déanaí. Cé go bhfuil léiriú aisteach á thabhairt air ag thráchtairí áirithe an Bhéarla (Féach ar an bpíosa seo á gcáineadh ina dteanga féin - ón Sionnach Rua - Colm Kenny, The Irish Independent and Media Spin!).

Ait go leor ní fhaca mé rud ar bith ó phoiliteoir ar bith faoin chuid seo den tuairisc, seachas ráiteas ó Aire Sóisearach Dinny McGinley, "Fáiltíonn an tAire Stáit Mac Fhionnlaoich roimh thorthaí an daonáirimh 2011 ar chainteoirí Gaeilge".  Níl aon rud scríofa fiú ag Éamon Ó Cuív ina bhlag nua Béarla!

Seo a deireann an ráiteas ó Threvor:

Léiríonn an daonáireamh gur gá don Rialtas soláthar do phobail, bríomhar Gaeilge.
Cé go bhfuil fás i bpobal na Gaeilge agus na Gaeltachta, níl an méadú cuí i seirbhísí nó tacaíocht chun freastal orthu, de réir an Seanadóir Trevor Ó Clochartaigh.


Bhí an Seanadóir Shinn Féin, as Gaillimh Thiar ag tagairt d'fhoilsiú torthaí luath an daonáireamh, a léirigh fás ar phobail na Gaeltachta agus na Gaeilge tré chéile.


“Leiríonn na figúirí seo treocht dearfach leanúnach ó thaobh fás na teanga agus ó thaobh na ceantair Ghaeltachta. Tá lucht labhartha na Gaeilge ag 1.77m duine, an méid is mó le glúnta anuas agus sin meadú de 7.1%. In éineacht leis sin sin, labhrann 111,462 duine Gaeilge ar a laghad uair sa tseachtain agus labhrann 77,185 an teanga go laethúil taobh amuigh den chóras Oideachas.”


"Léiríonn sé seo go soiléir teanga bheo, bríomhar, atá ag fás agus ag dul i bhfeidhm go háirithe ar níos mó daoine óga.


"Tá fás de 2.9% feicthe againn i bpobal na Gaeltachta atá ag labhairt na Gaeilge go laethúil chomh maith, cé go bhfuil roinnt imní orm nach bhfuil an fás sin ag an ráta ceánna leis an fás iomlán daonra sa nGaeltacht, atá thart ar 5.2%.


"Tá roinnt nithe dearfacha sna staitisticí, ach tarraingíonn siad aird chomh maith ar doicheall an Rialtais soláthar mar is cuí a dhéanamh don phobal seo atá ag fás agus ag forbairt. Tá na figiúir seo dhá eisiúint ag am a bhfuil an Rialtas ag beartú Oifig an Choimisinéara Teanga a chomhnascadh leis an Ombudsman, go bhfuil ionsaí fíochmhar dhá dhéanamh ar scoileanna Gaeltachta agus go bhfuil an bunús daonlathach dhá bhaint de bhord Údarás na Gaeltachta.


"Tá cuid mhaith ceantair Gaeltachta ag strachailt le fostaíocht a tharraingt chucu féin agus chun deimhniú nach gcaithfidh bunú an cheantair imeacht, nó dul thar sáile ar thóir oibre. In ainneoin sin, is beag iarracht fónta atá déanta ag an Rialtas le hinfheistíocht a dhéanamh ann nó fostaíocht a chruthú. Go deimhin tá siad ag leanúint leis an ciorrú ollmhór i mbuiséad caipitil an Údaráis a bhí ag an Rialtas eile rompu.


"Tá an fás sa daonra mar thoradh ar obair chrua cuid mhaith gnáth dhaoine agus eagrais éagsúla teanga agus pobail a bhfuil ardmholadh ag dul dóibh as ucht an obair éachtach atá ar siúl acu. Tá seo ag tarlú in ainneoin go bhfuil an Rialtas ag déanamh neamhsuim de riachtanais an phobal seo agus an éileamh bhreise atá acu do sheirbhísí tré Ghaeilge. Má tá siad dáiríre faoin bhfás seo a chaomhnú caithfidh siad beart a dhéanamh de réir briathar. Freisin, caithfidh siad aghaidh a thabhairt ar dheacrachtaí na n-eagraíochtaí bunmhaoinithe agus tosú ag cur an Straitéis Fiche Bliain agus eile i bhfeidhm mar is ceart.


"Má dhéanann siad sin tá mé cinnte go bhfeicfidh muid a thuilleadh fáis i bhfigiúrí daonáireamh 2016".


Tá breis tuairimí léirithe ar shuíomh Ghaelport: Ardú de 7% ar líon na gCainteoirí Gaeilge!


Agus ag Pól Ó Muirí san Irish Times  - "Lucht na teanga ag cogaint staitisticí an daonáirimh go smior!" (4/4/12)


An daonáireamh agus na Meáin Ghallda (Eagarfhocal Gaelscéal 4/4/2012)

Trevor agus an 1.7 milliúin

Gaeilge san daonáireamh

Tá feachtas seolta ag Conradh na Gaeilge chun pobal na Gaeilge a spreagadh leis an leagan Gaeilge den bhfoirm daonáirimh a ghlacadh agus Daonáireamh 2011 á reáchtáil ar an 10 Aibreán 2011.

Déanfar gach duine agus na teaghlaigh ar fad sa tír a áireamh ar an oíche sin (10 Aibreán 2011) agus beidh na foirmeacha daonáirimh chuige seo á ndáileadh ar an bpobal idir 15 agus 20 Márta 2011. Is le linn na tréimhse seo go mbeidh deis ag daoine an leagan teanga is fearr leo a roghnú, agus tá Conradh na Gaeilge ag moladh do dhaoine atá muiníneach as a gcuid Ghaeilge, an leagan Gaeilge den bhfoirm daonáirimh a ghlacadh agus a líonadh.

Arsa Pádraig Mac Fhearghusa, Uachtarán Chonradh na Gaeilge: "Comóradh céad bliain atá ann i mbliana ó bhí feachtas Áireamh na nDaoine, 1911 ar bun ag Conradh na Gaeilge; spreag an feachtas sin pobal na hÉireann le bród a bheith acu as a gcumas Gaeilge, agus is tráthúil an bhliain í go bhfuil
Conradh na Gaeilge ar ais i mbun spreagtha arís in am do Dhaonáireamh 2011.

Bhí toradh an-dearfach ar an bhfeachtas Áireamh na nDaoine, 1911 de chuid Chonradh na Gaeilge ag tús an chéid seo caite - mhéadaigh líon na ndaoine a líon an fhoirm daonáirimh isteach i nGaeilge ó 300 iontráil ina raibh an Ghaeilge úsáidte i ndaonáireamh 1901, go breis 's 25,000 iontráil i nGaeilge do dhaonáireamh 1911. (Tá Daonáireamh 1911 (Béarla) ar líne anois!)

Deir Aodán Ó Sé, Ball de Choiste Gnó Chonradh na Gaeilge: "Is iomaí duine le Gaeilge nach mbeadh ar eolas go bhfuil sé de cheart acu an leagan Gaeilge den bhfoirm daonáirimh a lorg, ná go bhfuil fiú a leithéid de leagan den bhfoirm le fáil ar an chéad dhul síos. Tá súil againn, ní hamháin go léireoidh feachtas feasachta Chonradh na Gaeilge go bhfuil a leithéid de rogha ann do Ghaeilgeoirí, ach go spreagfaidh an feachtas líon i bhfad níos mó de phobal na Gaeilge chun leas a bhaint as an bhfoirm i nGaeilge i nDaonáireamh 2011 an mhí seo chugainn."

Gaeilge san daonáireamh